 | |||||||||
| 14. avgust 2004. god. Info-bilten ERP KiM 14-08-04 Sutra zvanicno otvaranje obnovljenog manastira Banjske Vladika rasko-prizrenski Artemije, je povodom sutrasnjeg slavlja u manastiru Banjska na konferenciji za novinare u Zvecanu izjavio, da se radi o istoriskom dogadjaju od velikog duhovnog znacaja i najavio da postoji mogucnost da mosti kralja Milutina budu vracene u ovaj manastir ako, kako je rekao, bude bogougodno i ako mi budemo dostojni toga.
ERP KiM Info-sluzba Patrijarh Pavle u nedelju sluzi liturgiju u manastiru Banjska NJegova svetost Patrijarh srpski gospodin Pavle, sa vise otacastvenih arhijereja sluzice u nedelju 15. avgusta u manastiru Banjska svetu arhijerejsku liturgiju, cime ce zapoceti zvanicna obnova ovog manastira koji je 500 godina bio bez monaha, izjavio je iguman manastira o. Simeon. Vladika rasko-prizrenski Artemije, je istim povodom na konferenciji za novinare u Zvecanu izjavio, da se radi o istoriskom dogadjaju od velikog duhovnog znacaja i najavio da postoji mogucnost da mosti kralja Milutina budu vracene u ovaj manastir ako, kako je rekao, bude bogougodno i ako mi budemo dostojni toga. Predsednik skupstine opstine Zvecan Dragisa Milovic, kazao je da ce opstina nastaviti da pruza pomoc manastiru, izrazivsi ocekivanje da ce manastir kroz rad i ozivljavanje uciniti prostor Banjske naprednim. Manastir Banjska se nalazi pored danasnjeg sela Banjska u opstini Zvecan severno od Kosovske Mitrovice. Banjska je zaduzbina svetog kralja Milutina koji je ovaj hram podigao izmedju 1312 godine i 1316.
Istorija manastira Banjske Manastir Banjska nalazi se pored istoimenog sela u blizini Kosovske Mitrovice i Zvecana. Banjska je zaduzbina Sv. Kralja Milutina koji je svoju grobnu crkvu sagradio izmedju 1312-1316 godine. Manastir Banjska je bila najbogatije ukrasena Milutinova zaduzbina. Crkva Sv. Arhidjakona Stefana sagradjena je na mestu starije crkve gde je sredinom 13. veka, za vladavine Milutinovog oca Urosa I, postojala Banjska episkopija. U vreme vladavine kralja Milutina manastir Banjska je unapredjen u crkvenoj hijerarhiji zauzevsi cetvrto mesto medju srpskim lavrama. Dobivsi blagoslov od arhiepiskopa Save III (1309-1316) i dozvolu svoje majke kraljice Jelene (Anzujske) Milutin je krenuo u izgradnju svoje zaduzbine poverivsi je svom duhovnom ocu, igumanu Danilu, koji je u to vreme upravo dosao iz Hilandara. Po predstavljenju kralja Milutina u kraljevskom letnjikovcu u Nerodimlju kod Urosevdca 1321 god. Danilo, sada vec Arhiepiskop srpski (Danilo II 1324-1337) svecano je preneo kraljevo telo preko Pristine do manastira Banjske. U severnoj kapeli crkve sahranjena je kasnije kraljica Teodora, Dusanova majka, i supruga sv. Kralja Stefana Decanskog. Nakon kosovske bitke i najezde Turaka 1389. god. monasi su mosti Sv. kralja Milutina preneli najpre u Trepcu, a potom 1445. godine u Sofiju (Bugarska), gde i danas pocivaju. Manastir je vec od pocetka 15. veka bio u stalnoj stagnaciji i ubrzo je zapusteo. U 17. veku crkva manastira Banjske je pretvorena u dzamiju. Medjutim, gradjevina je sve do kraja 17. veka bila prilicno dobro sacuvana. Najvece unistenje manastir je doziveo 1689. godine kada su ga turska i austrijska vojska naizmenicno koristile kao tvrdjavu u vreme austrijsko-turskog rata. U toku 17. veka iskopani su i manastirski podovi koji su bili ukraseni raznobojnim mermerom, tako da se nije moglo videti ni zlato koje pominje Arhiepiskop Danilo. Godine 1915. pronadjena su dva prstena, jedan zlatni i jedan srebrni u grobnici kraljice Teodore. Ovi prstenovi se smatraju najvrednijim primercima srpskog srednjovekovnog draguljarstva. Crkva manastira Banjske je rekonstruisana 1938 godine i stavljena pod privremenu krovnu konstrukciju. Po svojoj arhitekturi manastir Banjska spada u grupu crkava raskog stila. Sagradjena je po ugledu na manastir Presvete Bogorodice u Studenici. U osnovi crkva je jednobrodna gradjevina sa polukruznom oltarskom apsidom. Sa juzne i severne strane nalaze se kapele. Priprata je imala dve kupole (zvonika) na zapadnoj strani. Crkva je oblozena kamenom oplatom u tri boje. Pored toga, fasada hrama Sv. Stefana bila je bogato ukrasen i skulpturalnom umetnoscu. Do danas je sacuvana u Pravoslavnoj Crkvi retka skulptura Presvete Bogorodice sa Hristom koja se nalazi u manastiru Sokolica. Manastir Banjska ove godine bio je predstavljen svetskoj kulturnoj javnosti preko ove skulpture Presvete Bogorodice i prstena kraljice Teodore, koji su bili izlozeni na izlozbi vizantijske umetnosti u Metropoliten muzeju u Njujorku. Po blagoslovu Njegovog preosvestenstva episkopa rasko-prizrenskog Artemija obnova konaka manastira Banjske zapocela je prosle godine. Novcana sredstva za obnovu obezbedio je Koordinacioni centar za Kosovo i Metohiju. Vec od sredine jula u manastir je preslo cetveroclano bratstvo sa protosindjelom Simeonom (Vilovski) koji je imenovan za prvog nastojatelja obnovljenog manastira Banjske.
Ostale vesti sa Kosova i Metohije: Osnovci iz Kosovskog pomoravlja otputovali u Grcku Info-sluzba ERP KIM je zvanicna informativna sluzba Srpske Pravoslavne Eparhije rasko-prizrenske i kosovsko-metohijske i radi s blagoslovom Njegovog Preosvestenstva Episkopa Artemija. |
