Prognan: Mitropolit Jovan Vraniskovski

Nakon 28 sati provedenih u pritvoru u bitoljskoj policiji, 11 monaha i monahinja Ohridske arhiepiskopije juce je pusteno iz zatvora, uz obavezu da se 22. januara pojave pred sudijom za prekrsaje, jer je protiv njih podignuta prekrsajna prijava za remecenje javnog reda i mira, dok se vladika Jovan tereti jos i za "sirenje verske i rasne mrznje i netrpeljivosti". Makedonska policija podnela je krivicne prijave protiv Jovana Vraniskovskog mitropolita velesko-povardarskog i egzarha kanonske Ohridske arhiepiskopije, autonomne u okviru SPC-a, kao i protiv cetiri svestenika i sedam monahinja zbog "sirenja verske i rasne mrznje i netrpeljivosti", saopstila je u nedelju makedonska policija, nakon sto su pomenute osobe, među kojima je bio i jedan bugarski drzavljanin, privedene u policijsku stanicu u Bitolju. Mitropolit velesko-povardarski je uhapsen za vreme bogosluzenja u stanu svog oca gde je u tom trenutku bilo oko 50 ljudi.

Portparol MUP-a Mirjana Kontevska izjavila je da je u Makedoniji "zakonom zabranjeno vrsenje verske sluzbe van verskih objekata".

- Uhapseni smo, jer su u nedelju kanonskoj Ohridskoj arhiepiskopiji pristupila tri pravoslavna manastira u Makedoniji - Svetog Dimitrija u Skoplju (muski) i dva zenska: Uspenja Presvete Bogorodice u Jankovcu i Svetog proroka Ilije u Cardaku (Skopska Crna Gora) sa ukupno 30 monaha i monahinja.

Oni su, na celu sa svojim igumanom, odnosno duhovnikom i igumanijama, odlucili da izađu iz raskola, odnosno iz nepriznate tzv. Makedonske crkve, da bi pristupanjem kanonskoj Ohridskoj arhiepiskopiji bili u jedinstvu sa citavim kanonskim pravoslavnim i hriscanskim svetom. To je pravi razlog naseg hapsenja, a ne kako su saopstili iz MUP-a da je makedonskim zakonima zabranjeno drzati verske obrede izvan verskih objekata, posto je taj clan zakona, kao neustavan, ukino Ustavni sud Makedonije - rekao je za "Vesti", preksinoc, mitropolit Jovan Vraniskovski, u telefonskom razgovoru iz zatvora, dodajuci da je priveden i njegov "vikarni episkop Marko Kimev, trojica monaha i sedam monahinja".
Vladika Vraniskovski je napomenuo da je u hapsenju "ucestvovalo oko 50 policajaca" i da su prethodno "pretresli stan njegovog oca, koji su pripadnici kanonske Ohridske arhiepiskopije nazvali kapelom Vaskrsenja Hristovog i gde je vrsena liturgija".

- Pohapsili su nas kao da smo teroristi. Sramota je za makedonsku drzavu da ugrozava osnovna ljudska prava i verske slobode koji su zagarantovani u celom svetu - istakao je mitropolit Jovan, dodajuci da "svi privedeni nisu dali nikakve iskaze policiji koristeci se zakonskim pravom da cute, jer smatraju da su bezrazlozno uhapseni i maltretirani da celu noc provedu u policijskoj stanici".

miloscu Bozjom, Arhiepiskop pecki, Mitropolit beogradsko-karlovacki i Patrijarh srpski, svom svestenstvu, prepodobnom monastvu i poboznom narodu Svetoklimentovske Pravoslavne Ohridske Arhiepiskopije:

Milost i mir od Boga Oca i Gospoda Isusa Hrista i Duha Svetoga,

uz radosni bozicni pozdrav

Svesilni Bog Otac, darodavac postojanja i svake zivotne energije, stvorio je Crkvu Njegovu kao sabranje andjela i ljudi, ali i svega stvorenoga u Hristu, Sinu Njegovom ljubljenome. Svet je u jedinstvu sa Bogom, ali ne postoji istom vecnoscu kojom postoji Bog, jer Bog je nestvoren i Njegova priroda nestvorena, a svet i pored toga sto se moze reci da je oduvek po zamisli u Bogu, on kao delo volje Njegove, ne moze postojati samostalno kao sto to postoji Bog, ali je i pre stvaranja i po stvorenju u jedinstvu sa Njim.

Upravo zato Crkva oduvek uci da je jedinstvo konstitutivni elemenat Crkve i ona se ne moze nazvati Crkvom u koliko nije u jedinstvu sa Bogom. To jedinstvo sa Bogom podrazumeva i jedno drugo jedinstvo, a to je jedinstvo naroda Bozijeg medjusobno, u Hristu Isusu, Gospodu nasem. Nije moguce ostvariti jedinstvo sa Bogom bez da se ima jedinstvo sa onima koji su u jedinstvu sa Njim.

Jedinstvo u Hristu nije dodatak Crkvi vec je ono sam njen identitet. Nema Crkve bez licnosnog jedinstva svakog njenog clana prvo sa Hristom Bogocovekom, ali istovremeno i sa svima koji su u jedinstvo sa Njim. To je nacin postojanja Pravoslavne Crkve, njeno ucenje, delanje i sluzenje. Jedinstvo se poistovecuje sa bogocovecanskom zajednicom, zajednica sa ljubavlju, a ljubav je ime samoga Boga: “Bog je ljubav”.

Ima vise imena za one koje nemaju pravu zajednicu sa Bogom i narodom Bozijim. Oni se nazivaju ili drugoverci, ili jeretici ili raskolnici. Dok oni prvi uopste ne vide spasenje u Crkvi, ovi drugi i treci imaju svoj pogresni recept kako stici do spasenja. Nazivaju se hriscanima ali pogresno uce, pogresno zive, pogresno sluze Bogu. U sustini, izmedju njih, dakle izmedju raskolnika i jeretika ne postoji velika razlika. I jedni i drugi su izvan Crkve i imaju spasenje toliko, kako kaze Sv. Kiprijan Kartaginski, koliko imaju oni koji su se nasli izvan granica Nojevog kovcega. Istorija je pokazala da u koliko se raskol na vreme ne izleci on prerasta u jeres, a jeres je uvek raskol, rascep, raskidanje veza sa Bogom i svima onima koji su u jedinstvu sa Njim.

Sve je ovo vrlo vazno za one koje zele da se spasavaju u Crkvi i da naslede vecni zivot. Crkva nikoga ne moze prisiliti na jedinstvo, nikome ne moze narediti da bude u jedinstvu, ali treba i mora da upucuje na jedinstvo sa Bogom koji se objavio svetu kao Sveta Trojica, i sa narodom Njegovim koji je bogocovecanska zajednica licnosti. U toj zajednici svako nosi svoje bioloske karakteristike, ali ne temelji buducnost na njima. U Carstvu Bozijem u kome nece biti ni judeja ni jelina, kako kaze apostol Pavle, i jos vise od toga, niti muski niti zenski pol, ne moze se nista zasnovati na necemu sto je prolazno, vremeno, sto nije postojano i nema vecnost samo po sebi.

Ne moze se dakle, nista od bioloskih karakteristika postaviti kao uslov za jedinstvo sa Bogom i njihovim narodom jer sve je to promenljivog karaktera, podlozno je promenama, usavrsavanju ili padanju, preobrazavanju ili pogibelji. Ponajmanje nacionalna pripadnost, ne samo zato sto je etnofiletizam kao pojava u Crkvi bio osudjen na Carigradskom saboru u 19-tom veku, vec zato sto je nacionalna pripadnost najsporednija od svih bioloskih karakteristika coveka, najpromenljivijeg i najneizvesnijeg karaktera. Prvo, zato sto je vrlo tesko sa sigurnoscu tvrditi i insistirati na cistoti neke nacije, ali drugo sto je jos vaznije od ovog prvog, to je da pripadnici bilo kog naroda, da bi usli u Carstvo Bozije moraju da se preobraze u narod Bozji.

Problemi etnofiletizma u Crkvi su se javili vrlo kasno, tek u 19-tom veku. Mozda su oni nasli plodno tlo zato sto je u to vreme Crkva bila jos pod dugovekovnim ropstvom od drugoveraca, pa je Ona aktivno ucestvovala u narodnom oslobodjenju i stvaranju nacionalnih drzava. Zalosno je, medjutim, sto su neki zbog nepoznavanja ucenja o Crkvi, nemanja dovoljno ljubavi, kao i zbog licnih interesa pojedinaca u Crkvi, dali mesto naciji i drzavi u Crkvi koje im ne pripada i time stvorili probleme koji jos postoje i rasecaju jedinstveno telo Crkve Hristove.

Neodrziva je argumentacija da svaka nacija samo zato sto je razlicita od neke druge nacije treba da ima autokefalnu Crkvu, kao i to da jedna zrela pomesna Crkva ne moze imati svoje samoupravljanje samo zato sto nije razlicite nacije od neke koja vec ima svoju autokefaliju. Ne moze i ne sme u Crkvi biti merilo za samostalnost samo nacionalna pripadnost. Crkva meri po kriterijumu zrelosti u ljubavi i sluzenju, i po pastirskim potrebama, a ne po kriterijumu promenljivih bioloskih karakteristika. Zato i toliko problema sa svima onima koji traze autokefaliju na osnovi posebnosti nacije i drzava.

Sto se tice Pravoslavne Crkve u Republici Makedoniji, ona je odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve stekla autonomiju (1959.) koja je posle dugih razgovora i dogovora definisana kao “siroka samostalnost” s tim da je pitanje konacnog resenja obnovljene Pravoslavne Ohridske Arhiepiskopije ostavljeno “saglasno kanonskom sabornom poretku Pravoslavne Crkve, buducem svepravoslavnom saglasju Punoce Crkve u Duhu Svetome”.

Ali autokefalija se ne moze dati jerarhiji koja to trazi ne iz crkvenih motiva vec iz politickih razloga, koja ne poznaje eklisiologiju Pravoslavne Crkve i ne postavlja crkveno ustrojstvo na tom crkvenom ucenju, koja u svojim redovima ima nekanonskih episkopa, tolerise ih i sasluzuje sa njima i koja ne postuje ni svoju rec, ni svoje potpise stavljene na zvanicnim dokumentima. Autokefalija se daje jednoj Crkvi kada ona polozi ispit zrelosti, a koliko zrelosti ima u jerarhiji raskolnicke Makedonske Pravoslavne Crkve pokazalo se nedavno. Ne moze vise Pecka Patrijarsija biti optuzivana, kao ni cela Pravoslavna Crkva, da ne zeli resiti problem raskola u Republici Makedoniji, kao sto ne moze niko vise optuzivati Srpsku Crkvu za nacionalne pretenzije nad makedonskim narodom i nad njegovom teritorijom. To je jasno iz sveukupnog stava nase Crkve prema Crkvi u Republici Makedoniji i otvorenog bratskog poziva na najsvetije evharistijsko jedinstvo sa vaseljenskim Pravoslavljem.

Vrlo je drsko i neargumentovano misliti i govoriti da niti Srpska Crkva niti bilo koja druga Crkva u svetu shvata pastirske potrebe pravoslavnog naroda u Republici Makedoniji, kao sto to u zadnje vreme propagira raskolnicka jerarhija u toj zemlji. Problem raskola raseca vascelu Crkvu Boziju u svetu i neprimereno je govoriti da samo nekoliko ljudi u Makedoniji imaju pastirsku odgovornost, a svi ostali episkopi u svetu su neodgovorni. Bolje je da se problem postavi na istini i pravdi i onda se moze naci resenje, u duhu brige za vecno jedinstvo u Crkvi i spasenje u Hristu. Ko jerarhiji u Republici Makedoniji daje pravo da rizikuje spasenje celog jednog naroda da bi ugodili ovosvetskim politicarima? Da nemaju nikakvu pastirsku brigu o narodu vidi se iz nedavnog njihovog predloga da udju u jedinstvo sa svim raskolnickim zajednicama u svetu, kao sto su neki od njih ranije dolazeci u Patrijarsiju govorili da ce oni uci u zajednicu i sa crnim djavolom samo da bi ostvarili ono sto zele!

A istorijska istina je ta da je Makedonska Pravoslavna Crkva 1967. g. na pucisticki nacin, dakle buntom, bez blagoslova majke Crkve, ali i bilo koje druge pravoslavne Crkve u svetu, proglasila autokefaliju i bivajuci ni od kog priznata, odvojila se time od jednoga i jedinstvenoga tela Crkve Bozje. Time je raskolnicka organizacija postala bezblagodatna ovosvetska institucija stvorena od komunista da bi zadovoljila njihove potrebe. Potrebe komunista su bile jasne, da rasture jedinstvo Crkve na prostorima tadasnje Jugoslavije da bi je mogli bolje kontrolisati i sistematski unistavati, i drugo da preko novostvorene raskolnicke organizacije kontrolisu makedonsku dijasporu koja se nije mogla kontrolisati drugim drzavnim aparatom.

Ono sto je jos bitnije od te istorijske istine je eshatoloska istina koja je jos jasnija i jednostavnija od ove prve. Ne moze uci u buducnost, dakle ne moze naslediti Carstvo nebesko niko ko je u raskolu sa Jednom Svetom Sabornom i Apostolskom Crkvom. Moze da cita isto Sveto Pismo koje citaju pravoslavni, da koristi iste bogosluzbene knjige koje koristi Crkva, da sluzi iste svete tajne koje sluzi i pravoslavna jerarhija, ali i pored toga, kako kaze Blazeni Avgustin opet da nema spasenja. Upravo se u tome slazu i Blazeni Avgustin i Sv. Kiprijan Kartaginski: slazu se da je raskol duhovna pustos u kojoj nema spasenja.

Nedavno je vaspostavljeno kanonsko stanje u Pravoslavnoj Ohridskoj Arhiepiskopiji na podrucju Republike Makedonije sa Sinodom od tri episkopa kanonski postavljena i priznata od svih Pravoslavnih Crkava. Tako je prevazidjen dugodecenijski raskol sa Crkvom na teritoriji danasnje Republike Makedonije. Ali i pored toga, nazalost jos uvek je vecina jerarha i svestenika, pod pritiskom vlasti u toj zemlji, ostala u raskolu.

Ovom nasom bozicnom poslanicom zelimo da jos jednom bratskom ljubavlju u Bogomladencu pozovemo u evharistijsko jedinstvo sve episkope, casno svestenstvo, prepodobno monastvo i blagocestivi narod u Republici Makedoniji, kako bi se nasli u jedinstvu dece Bozje zajedno na putu ka Carstvu Bozijem u istinitoj veri, sa nadom i ljubavlju u Gospodu, u jednoj, Svetoj, Sabornoj i Apostolskoj Crkvi. Za istinske Hriscane vecno spasenje je iznad svega. A u raskolu nema spasenja uci Pravoslavna Crkva. Kome Crkva nije Majka tome ni Bog nije Otac.

Na jedinstvo u Bogomladencu i Crkvi Bozjoj pozivaju nas ravnoapostolni Kirilo i Metodije, Naum i Kliment i sva sveta Crkva Hristova. Treba imati u vidu da nikada sveti grad Ohrid i Sveti Kliment Ohridski nisu bili u raskolu sa Crkvom vaseljenskom. Sramotno je i pred Bogom i pred ljudima i pomisliti da To ognjiste slovenskog i svepravoslavnog svetiteljstva i prosvetiteljstva moze u nase dane biti odvojeno od zivog korena Saborne Crkve Bozje, na radost neprijatelja makedonskog naroda i drzave, a na zalost sveukupnog naroda Bozijeg.

U nadi na odziv na ovaj smireni i pun ljubavi molitveni ocinski poziv u jedinstvo Crkve, stuba i tvrdjave istine, sve vas pozdravljamo radosnim Bozicnim pozdravom:

Vas molitvenik pred novorodjenim Bogomladencom
AEM i Patrijarh srpski