|
9. mart 2003
Info-bilten ERP KIM 09-03-03
Iz strane stampe:
Vodeci rimski dnevnik Il Messaggero objavljuje
eksluzivnu vest sa Kosova i Metohije:
MONASI ZVONE NA UZBUNU: OSKRNAVLJENI GROBOVI ITALIJANA
Il Messagero u svom izdanju od 7. marta 2003. godine donosi pricu o
"Groblju stranaca" koje se nalazi neposredno pored peckog pravoslavnog
groblja i koje, zajedno sa srpskim grobljem, deli istu sudbinu. Nakon
zavrsetka rata 1999. godine i dolaska snaga KFOR-a Albanci su oskrnavili
oba groblja, a Groblje stranaca zatrpali sutom i smecem. Italijanska
javnost, nakon vise od 60 godina upoznaje se sa sudbinom svojih
vojnika alpinaca koje je ratni vihor doneo na prostore Kosova i Metohije.
Medju prezivelim vojnicima brigade Taurinense je i Italo Bokardo, Italijan
iz Kastel Maura koji je nakon rata ostatak zivota proveo medju Srbima
ozenivsi Srpkinju. Italo je pod starost zajedno sa ostalim srpskim
prognanicima iz Metohije 1999.g. otisao u izbeglistvo i privremeno
utociste nasao u Krusevcu. Italu je danas preko 80 godina i zivi sa nadom
da ce se jednog dana opet vratiti u svoje voljene Decane. Italo Bokardo je
prilikom svoje poslednje posete manastiru, u decembru 2002. godine na svoj
izricit zahtev postao clan Pravoslavne Crkve, potvrdjujuci i na taj nacin
svoju bliskost sa narodom s kojim je odlucio da prozivi gotovo ceo svoj
zivot.
KOSOVO - MANASTIR DECANI
Monasi zvone na uzbunu:
Oskrnavljeni grobovi Italijana
Sadrzaj
IL MESSAGGERO
7. mart 2003.
http://ilmessaggero.caltanet.it/hermes/20030307/01_NAZIONALE/ESTERI/B.htm
Od naseg dopisnika
Ecia Pazera
(foto: danasnji izgled Groblja stranaca.
Sneg pokriva tone suta i smeca kojim su zatrpani grobovi francuskih,
italijanskih i ruskih vojnika Belogardejaca, februar 2003.)
 Pec
- To su spomenici koji pobudjuju tugu, ali i uspomene: groblja ratnika. To
je sigurno bilo i groblje stranaca, smesteno izmedju pravoslavnog groblja
u Peci i drugog groblja u susednom selu Belo Polje. Nadgrobni spomenici su
kao stranice jedne knjige, koji kazuju o jednom isecku mucne istorije
Balkana. Pod njima posmrtni ostatci francuskih vojnika umrlih 1914, zatim
Rusa Belogardejaca koji su ovde boravili izmedju 1917. i 1925, i konacno
italijanskih vojnika iz sastave brigade Taurinenze, njih oko pedeset,
ubijenih krajem 1943, i mozda jos neciji ciji se spomen sasvim izgubio.
Danas ovo Groblje stranaca, na kom su sahranjivani cak i pojedini Albanci
rimokatolici, prakticno vise ne postoji: 1999. sa krajem rata na Kosovu,
pretvoreno je u deponiju i prekriveno smecem i sutom, kao sto se desilo i
sa drugim hriscanskim grobljima. Krstovi su iscezli, grobovi su obesveceni
i kovcezi pootvarani, nadgrobni spomenici pokradeni i preprodani. Monasi
manastira Decani, prelepog srednjevekovnog manastira, koji se nalazi
nedaleko od Peci, a koji vec vise od tri godine danonocno cuvaju
italijanski vojnici, zazvonili su na uzbunu i prijavili situaciju vlastima
civilne administracije UN. Istovremeno, Srpska Pravoslavna Crkva je
objavila da zeli da zatrazi hitnu pomoc od ambasada vlada Italije,
Francuske i Rusije u Beogradu, kako bi se ovo groblje obnovilo i zastitilo
od novih vandalskih nasrtaja Albanaca.
(slika: Italo i Nada Bokardo sa
igumanom decanskim ocem Teodosijem, dec. 2002)
 "Kosovo
je sacinjavalo deo Velike Albanije, po zelji Musolinija, i na njemu su
septembra 1943. boravile Brigada Taurinenze i Brigada Garibaldi", kazuje
otac Ksenofont, jedan od pravoslavnih decanskih monaha, (Srbin, prim.
prev) poreklom iz Hrvatske, koji odlicno govori italijanski. "Nakon
sklapanja primirja, albanski komunisti* iz reda balista, Nacionalni Front,
napali su kasarnu u kojoj su ziveli vojnici Italijani koji su se neki
pozenili Srpkinjama. To je bio pravi pokolj: 50 ubijenih Italijana, vise
od 13 Albanaca. Tela su nekoliko dana lezala u kasarni, nakon toga su
pogrebena na Groblju Stranaca".
Po okoncanju rata pojedini preziveli italijanski vojnici su ostali da zive
na Kosovu. Poslednji, Italo Bokardo (Italo Boccardo), ostao je do 1999.
Nakon sto se 1941. borio u Libiji otisao je za Albaniju i na kraju dospeo
do Kosova 1943. godine. Italo je u vojsci bio vozac kamiona. Kasnije, u
svom civilnom zivotu, postao je prvi vozac autobusa na Kosovu, i radio je
instruktor voznje poucavajuci svoje kolege. Ziveo je u Decanima, gde je
nasao lepu, mladu suprugu, naucio srpsko-hrvatski i gotovo je zaboravio da
je Italijan. Ali 1999 situacija za Srbe na Kosovu postala je
nepodnosljiva, a njegova supruga Nada je bila bas Srbkinja. Bez obzira sto
mu je tada bilo vec skoro osamdeset godina i vec je bio gotovo
paralizovan, Italo je morao da napusti svoju kucu u Decanima i da se
preseli u Krusevac, u centralnoj Srbiji, kod Nadine rodbine.
Proslog decembra, verujuci da se situacija smirila i misleci da bi suzivot
Srba i Albanaca mozda mogao da ima neku realnu perspektivu, Italo se
vratio sa Nadom u Decane. Ali njihov stan su vec bili zauzeli izbegli
Albanci povratnici, kojima je UNMIK produzio pravo na boravak u stanu do
narednog maja. Taj rok je ipak samo teoretsk jer Italo odlicno zna da
Albanci nece nikada otici iz njegove kuce. A kako se i vratiti i ziveti
medju njima, kad ga smatraju za Srbina, dakle bilo bi to isuvise rizicno.
Dovoljno je pogledati na Groblje Stranaca, i sve ce biti jasno.
prevod sa italijanskog J.S.
*Balisti su u stvari bili pripadnici
albanske profasisticke organizacije Balli Kombetar koji su se nakon
kapitulacije Italije, u besu okrenuli protiv svojih dojucerasnjih
saveznika. Prema svedocenju starih Srba Pecanaca ERP KIM info-sluzba
pokusala je da rekonstruise zbivanja 1943. godine:
Italijanska kasarna se nalazila na mestu danasnje Vise komercijalne skole
u Peci. Posle kapitulacije Italije, 1943. godine, 5000 Albanaca napalo je
ovu kasarnu, s namerom da skinu italijansku zastavu i da istaknu albansku,
zatim da razoruzaju italijanske vojnike, prigrabe njihovo oruzje i da
osvoje kasarnu, pre dolaska nemacke vojske i povlacenja italijanske.
Italijanski vojnici su otvorili vatru i ubili 13 Albanaca. Pripadnici
albanske nacionalne organizacije (Balli Kombëtar, Nacionalni front osnovan
1942.), poznati u srpskom narodu kao balisti, iz sastava diviziona Dzafer
Deve, ubila je iz osvete, u Drvnom kombinatu u Peci, izmedju 20 i 25
italijanskih vojnika. Zatim su balisti pobili italijanske vojnike na
drugim lokacijama u Peci, ponajpre one koji su bili ozenjeni Srpkinjama. U
tom pokolju pobijeno je i oko 150 Srba, mladica iz Peci, cija su tela bila
razbacana od Pecke Patrijarsije do danasnjeg Kombinata koze i obuce. Sa
leseva italijanskih vojnika Albanci su poskidali odecu i ostavili ih da
leze nesahranjeni. Bezimene leseve, koji su u medjuvremenu poceli da
trunu, preuzele su Srpkinje starice i sahranile ih na svom gradskom
groblju. Da bi sakrili svoje zlodelo, balisti su odmah po pogrebu vojnika
porusili oznake na njihovim grobovima.
Mnogi od prezivelih italijanskih vojnika brigade Taurinense prikljucili su
se anti-fasistickoj brigadi Garibaldi i nastavili borbu sa saveznicima do
kraja rata.
Zanimljivo je da je alpinska brigada Taurinense takodje ucestvovala u
misiji KFOR-a i to upravo u regionu Peci i Decana gde su bili rasporedjeni
i njihovi predhodnici iz Drugog svetskog rata.
Sadrzaj
ORIGINALNI TEKST IZ IL MESSAGGERA
NA ITALIJANSKOM JEZIKU:
KOSOVO, MONASTERO DI DECANI
http://ilmessaggero.caltanet.it/hermes/20030307/01_NAZIONALE/ESTERI/B.htm
Allarme dei monaci:
violate tombe italiane
dal nostro inviato
EZIO PASERO
(slika: grb brigade italijanskih
alpinaca - Taurinenze)
 PEC
- Sono monumenti alla pietà ma anche alla memoria, i cimiteri di guerra.
Lo era certamente il Cimitero degli Stranieri, tra il camposanto ortodosso
di Pec e quello del contiguo villaggio di Belo Polje. Lapidi come pagine
di un libro, che raccontavano un pezzo della tormentata storia dei
Balcani. Sotto le lapidi, i resti dei soldati francesi morti nel 1914, di
quelli russi della Guardia Bianca, che era venuta qui tra il 1917 e il
'25, e di quelli italiani della Taurinense: una cinquantina, uccisi alla
fine del 1943 e dei quali forse si era addirittura perduto il ricordo.
Adesso, il Cimitero degli Stranieri, dove venivano sepolti anche i
pochi albanesi cattolici, praticamente non esiste più: nel '99, con la
fine della guerra in Kosovo, è stato trasformato in una discarica e
ricoperto di immondizie e macerie, come è successo anche con altri
cimiteri cristiani. Le croci sono sparite, le tombe sono state profanate e
le bare aperte, le lapidi rubate e rivendute. I monaci di Decani, il
bellissimo monastero medievale che si trova a pochi chilometri da Pec e
che da oltre tre anni è sorvegliato a vista giorno e notte dai soldati
italiani, hanno lanciato l'allarme e denunciato la situazione alle
autorità dell'amministrazione civile dell'Onu, mentre la Chiesa ortodossa
serba ha annunciato di voler richiedere assistenza urgente delle
ambasciate italiana, francese e russa di Belgrado, perché il cimitero
venga ripristinato e protetto da nuove incursioni vandaliche albanesi.
"Il Kosovo faceva parte della Grande Albania voluta da Mussolini, e la
brigata Taurinense e la Garibaldi erano qui, nel settembre del 1943",
racconta padre Senofonte, uno dei monaci ortodossi di Decani, di origine
croata e che parla un ottimo italiano. "Dopo il vostro armistizio, gli
albanesi comunisti del Balli Kombetar, il Fronte nazionale, avevano
attaccato la caserma dove vivevano i soldati italiani che avevano sposato
donne serbe. Un eccidio: 50 italiani uccisi, oltre a 13 albanesi. I corpi
erano rimasti per qualche giorno nella caserma, poi erano stati sepolti
nel Cimitero degli Stranieri".
Alla fine della guerra, alcuni soldati italiani sopravvissuti si erano
comunque stabiliti lì. L'ultimo, Italo Boccardo, c'era rimasto fino al
1999. Dopo aver combattuto in Libia nel '41, era andato in Albania ed era
poi finito in Kosovo nel '43. Italo guidava i camion, sotto le armi. Così,
nella vita civile, era diventato il primo autista di autobus di linea del
Kosovo e aveva fatto l'istruttore di guida per i suoi colleghi. Si era
stabilito a Decani, aveva trovato una bella moglie più giovane, aveva
imparato il serbo-croato e ha finito con il dimenticarsi quasi l'italiano.
Ma nel '99 l'aria si è fatta irrespirabile per i serbi, in Kosovo, e sua
moglie Nada è serba, appunto. Nonostante fosse ormai quasi ottantenne e
praticamente paralitico, Italo ha dovuto abbandonare la sua casa di Decani
e si è trasferito a Kruseva, nella Serbia centrale, presso i parenti di
lei.
Nel dicembre scorso, convinto che la situazione si fosse calmata, e
illudendosi forse che la convivenza tra albanesi e serbi potesse avere
qualche prospettiva realistica, Italo era tornato con Nada a Decani. Ma il
suo appartamento era ancora occupato da rifugiati albanesi rientrati, ai
quali l'Unmik aveva prorogato il diritto a rimanere fino al maggio
prossimo. Una data teorica, Italo sa bene che in realtà gli albanesi non
se ne andranno mai da casa sua. E che tornare a vivere in mezzo a loro,
per uno considerato serbo, sarebbe comunque ancora troppo rischioso. Basta
guardare il Cimitero degli Stranieri, per capire.
Sadrzaj
Info-sluzba ERP KIM je zvanicna
informativna sluzba Srpske Pravoslavne Eparhije rasko-prizrenske i
kosovsko-metohijske i radi s blagoslovom Njegovog Preosvestenstva Episkopa
Artemija.
Nasa informativna sluzba donosi vesti sa Kosova i Metohije sa posebnim
osvrtom na zivot Srpske Pravoslavne Crkve i srpske zajednice na prostorima
pokrajine Kosova i Metohije i Raske oblasti. Info-sluzba ERP KIM izdaje
redovne biltene na srpskom i engleskom jeziku. Pregled najnovijih
novinskih clanaka vezanih za situaciju na Kosovu i Metohiji moze se naci
na nasoj strani:
Kosovo Daily News
(KDN) News List . Info sluzba ERP KIM takodje saradjuje sa
www.serbian-translation.com
Stavovi u novinskim clancima i tekstovima koji nisu
zvanicna saopstenja ili vesti IS ERP KIM pripadaju agencijama od kojih su
tekstovi preuzeti i nisu neophodno stavovi Srpske Pravoslavne Eparhije
rasko-prizrenske i kosovsko metohijske.
Ukoliko vise ne zelite da primate biltene ERP KIM ili zelite da posaljete
neki komentar pisite redakciji Info-sluzbe ERP KIM na:
erpkim@kosovo.net
Nase informativne biltene mozete
naci i na Web strani Info-sluzbe ERP KIM:
/erpkiminfo.html
Dodatne informacije o radu Eparhije rasko-prizrenske i zivotu
kosovsko-metohijskih Srba dostupne su na zvanicnoj prezentaciji Eparhije:
http://www.kosovo.net
Copyright 2003, ERP KIM Info-Service
|
